Natural Language Processing (NLP) Engineering
Natural Language Processing (NLP) Engineering alanındaki temel ve ileri düzey yetkinlikleri kapsayan, 13 modül ve yoğun uygulamalı laboratuvarlarla desteklenmiş kurumsal uzmanlık eğitimi.
#9179 Natural Language Processing (NLP) Engineering Nedir ve Kurumunuza Ne Kazandırır?
#9179 Natural Language Processing (NLP) Engineering, modern kurumsal yazılım ve bilişim süreçlerinde problem çözme mantığını ve güçlü bir mühendislik refleksini inşa eden 64 Saat (3.2 Ay / 13 Hafta) süreli uygulamalı bir yetkinlik geliştirme programıdır. Ekiplerin yalnızca araçları tanımasını değil; kurumsal standartlarda temiz, test edilebilir ve sürdürülebilir sistemler üretebilmesini hedefler.
Teknik Yetkinlik & Standartlar
Eğitim süresince Natural Language Processing (NLP) Engineering mimarisi, veri yapıları ve optimizasyon pratikleri, test güdümlü geliştirme, kurumsal tasarım kalıpları ve kurumsal standartlar gerçek kullanım senaryolarıyla işlenir.
Kurumsal Değer & Kanıt
Ekiplerin yüzeysel ezberin ötesine geçerek endüstri standardı ve üretime hazır kod tabanları oluşturmasını sağlar. 26 laboratuvar ödevi, birebir mimari inceleme (Code Review) ve 3 gerçek dünya bitirme projesiyle yetkinlik somut olarak kanıtlanır ve görünür hale gelir.
Eğitim Yol Haritası (5 Temel Aşama)
Metin verilerinin karmaşık ve kuralsız yapısını bilgisayarların anlamlandırabileceği anlamsal vektör uzaylarına dönüştürmeyi hedefleyen bu kapsamlı uzmanlık eğitimi, geleneksel metin işleme yöntemlerinden başlayarak modern dönüştürücü (Transformers) mimarilerine ve büyük dil modellerine (LLM) uzanan doğal dil işleme boru hatlarını uçtan uca inşa etmenin en ileri düzey mühendislik metodolojilerini sunmaktadır.
- Natural Language Processing (NLP) Engineering alanında yetkinleşerek teknik becerilerini kurumsal projelerde en üst seviyeye taşımak isteyenler
- Modern bilişim teknolojileri ve modern altyapı pratiklerini iş süreçlerine başarıyla uygulayanlar
- Sistem entegrasyonu, veri analitiği veya süreç modellemesi konularında pratik ve teorik uzmanlık kazananlar
- Teknik problem çözme süreçlerinde metodolojik yaklaşımlarla operasyonel verimliliği artıran liderler
- Kariyerinde global standartlarda teknik yetkinlik ve güçlü bir mesleki özgüven edinmek isteyen profesyoneller
- Yazılım Geliştirme Uzmanları (Developers / Engineers)
- Yapay Zeka ve Büyük Dil Modelleri (AI / LLM) Geliştiricileri
- Veri Bilimi - Makine Öğrenmesi ve MLOps (Data / ML / MLOps) Uzmanları
Programımız; kurumsal yetkinlik ve mühendislik kalitesinin tüm kritik katmanlarını kapsayan 6 stratejik yetkinlik sütunu üzerine inşa edilmiştir.
Çekirdek Mimari & Protokol Derinliği
Yüzeysel araç kullanımının ötesine geçerek sistemin iç mekanizmasını, protokollerini ve bellek düzeyindeki çalışma mantığını kavrama.
Gelişmiş Mühendislik Pratikleri
Endüstri standartlarında temiz, test edilebilir ve modüler yapılar inşa ederek teknik borcu minimize eden tasarım kalıpları.
Sorun Giderme & Teşhis
Kritik üretim ortamlarında karşılaşılan karmaşık arızaları, darboğazları ve kilitlenmeleri metodolojik kök neden analiziyle çözme.
Performans & Kaynak Tuning
Sistem kaynaklarını (CPU, RAM, I/O, Ağ) en verimli şekilde kullanarak gecikmeyi düşüren ve işlem kapasitesini artıran optimizasyon.
Kurumsal Güvenlik & Savunma
Sıfır Güven (Zero Trust) felsefesi, zafiyet yönetimi ve sıkılaştırma (Hardening) ilkeleriyle kurumsal altyapıyı koruma altına alma.
Üretim Ortamına Hazır Operasyon
Kurumsal ekosistemlere sıfır sürtünmeyle entegre olabilen, izlenebilir ve felaket kurtarma senaryolarına tam dayanıklı sistemler.
Katılımcılar, eğitim sonunda portföylerine ekleyebilecekleri ve kurumlarında doğrudan şablon olarak kullanabilecekleri 3 gerçek dünya projesi geliştirirler.
Bitirme Projesi 1: eBPF-Based NLP Telemetry Agent (py-ebpf-nlp-telemetry)
Bu bitirme projesi, bulut güvenlik duruşu yönetimi ve kapsayıcı güvenliğinden olan Doğal Dil İşleme Mühendisliği (Natural Language Processing), Kelimelere Bölme (Tokenization) ve eBPF ile NLP Prosesleri İzleme (eBPF-Based NLP Telemetry) disiplinlerini kapsar. Katılımcıların, NLP modellerinin CPU üzerindeki metin işleme ve tokenizer bellek işlemlerini, kernel seviyesinde eBPF ile siber analiz eden (eBPF ile NLP Prosesleri İzleme) ve kural dışı container syscall/process/metadata anomalies algılandığında process'i otonom signal kill ile engelleyen, SQLite tabanlı NLP audit trace log arşivi tutan Python tabanlı bir eBPF-Based NLP Telemetry Agent geliştirmesi amaçlanmaktadır.
Bitirme Projesi 2: Green NLP FinOps Scheduler (py-green-nlp-scheduler)
Bu bitirme projesi, modern büyük ölçekli platform mimarileri ve yeşil BT (Green IT) bütçeleme standartlarından olan Doğal Dil İşleme Mühendisliği (Natural Language Processing), Trafo Tipi Yapay Sinir Ağları (Transformers) ve Sürdürülebilir Karbon Duyarlı NLP/LLM (Green NLP Operations) disiplinlerini kapsar. Katılımcıların, milyarlarca parametreli dil modellerinin ağır eğitim ve ince ayar (fine-tuning) işlerini, yeşil enerji saatlerinde otonom çalıştıran (Sürdürülebilir Karbon Duyarlı NLP/LLM), kurtarılan enerji tasarrufu ve kaynak maliyetlerini bulut FinOps FOCUS standartlarında fatura bütçeleyen ve yeşil scheduling kurallarını işleten Python tabanlı bir Green NLP FinOps Scheduler geliştirmesi amaçlanmaktadır.
Bitirme Projesi 3: LLM Prompt OPA Validation Gateway (py-llm-prompt-gateway)
Bu bitirme projesi, siber güvenlik mimarileri ve altyapı otomasyonu yönetişiminden olan NLP/LLM Prompt Denetiminde OPA (LLM Prompt OPA Validation), Sıfır Güven NLP Veri Giriş Hattı (Zero-Trust NLP Pipelines) ve Metin Sınıflandırma Pipeline Kurulumu (Text Classification) disiplinlerini kapsar. Katılımcıların, kullanıcılardan gelen prompt girdilerinin ve LLM çıktılarının, şirket bilgi güvenliği politikalarına uygunluğunun OPA ile süzülmesini sağlayan (NLP/LLM Prompt Denetiminde OPA), JSON/YAML deployment payload'larındaki hassas credential verilerini maskeleyen (PII Data Redaction & Masking) ve structured logs Loki'ye push eden Python tabanlı bir LLM Prompt OPA Validation Gateway geliştirmesi amaçlanmaktadır.
Kurumlar ve Satın Alma Departmanları İçin Neden Bu Eğitim Vazgeçilmezdir?
Geleneksel bireysel eğitimlerin aksine Vebende Akademi, kurumların operasyonel sürekliliğini, yazılım mimarisi güvenliğini ve bütçe verimliliğini esas alır. Tuncer KARAARSLAN'ın 35 yılı aşan bilgisayar mühendisliği ve 25 yılı aşkın uluslararası teknoloji eğitmenliği birikimiyle sunulan bu program; teorik anlatım yerine kurumunuzun gerçek iş süreçlerine doğrudan etki eden ölçülebilir çıktılar üretir.
Fiyatlandırma kişi başı değil, sınıf fiyatıdır. Ekibinizden 5 veya 15 kişi katılsın, bütçeniz değişmez; kişi başına düşen maliyet sektördeki en avantajlı kurumsal seviyeye iner.
Yeni işe başlayan veya farklı teknolojilerden geçiş yapan mühendislerin kurumsal kod ve mimari standartlarına hızla uyum sağlamasını ve üretime katkı verme süresini kısaltır.
Spagetti kod ve kontrolsüz altyapı yerine endüstri standardı mimari yaklaşımlar öğretilir. Güvenlik açıkları ve teknik borç birikimi ilk günden engellenir.
Eğitim süresince her katılımcının laboratuvar ödevleri, GitHub pratikleri ve bitirme projeleri şeffaf bir yetkinlik karnesi olarak yönetiminize raporlanır.
Dünya çapında önde gelen 24+ platform (Coursera, edX, O'Reilly, Pluralsight, MIT vb.) ve 17+ kariyer portalının son 3 yıllık iş ilanı verileri konsolide edilerek yapılandırılmış, sıfırdan kurumsal mimariye uzanan 13 uygulamalı modül.
-
NLP'nin tanımı, metin madenciliği (Text Mining) ile farkları ve modern AI sistemlerindeki stratejik konumu.
-
Sınıflandırma, duygu analizi, bilgi çıkarma, QA, özetleme, çeviri, chatbot, doküman analizi ve semantik arama gibi kullanım alanlarının teknik derinlemesine incelenmesi.
-
Yapısal olmayan verinin (Unstructured Data) doğası; Token, Cümle, Doküman, Corpus kavramlarının mühendislik perspektifinden modellenmesi.
-
Dilin doğasından kaynaklanan belirsizlikler:Çok anlamlılık (Polysemy), bağlam bağımlılığı, ironi/ima ve alan terminolojisinin modelleme üzerindeki etkileri.
-
Kural tabanlı (Rule-based), İstatistiksel ve Derin Öğrenme tabanlı NLP paradigmalarının tarihsel evrimi ve hibrit yaklaşımların yeri.
-
NLP Proje Yaşam Döngüsü (MLOps entegrasyonu dahil):Problem tanımından veri toplama, etiketleme, deney takibi, modele servise alma ve drift izlemesine kadar.
-
Python ortamı (Conda/Poetry), Jupyter/VS Code yapılandırması ve GPU doğrulama (CUDA/cuDNN).
-
Temel kütüphanelerin (NLTK, spaCy, scikit-learn, transformers, torch/tensorflow) versiyon kilitleme stratejileri ile kurulumu.
-
Örnek bir corpus (örn. Turkish Product Reviews veya BBC News) yüklenmesi, veri seti şeması incelenmesi, sınıf dağılımı ve kelime frekans analizi (EDA).
- İçeriği:
- Python ortamının hazırlanması
- Temel NLP kütüphanelerinin kurulumu
- Basit metin veri seti okuma
- Corpus yapısını inceleme
- İlk metin analizi ve kelime frekansı çıkarımı
Katılımcılar bu modülde Natural Language Processing Ekosistemine Giriş konusunu kurumsal mühendislik standartlarında kavramış ve sahada uygulanabilir pratik refleksler kazanmış olurlar.
-
Evrensel listelerin (NLTK/spaCy) yetersizliği; domain-specific (örn. hukuki, tıbbi) stopword listelerinin oluşturulması ve TF-IDF ağırlıklandırması ile dinamik filtreleme.
- İçeriği:
- Ham metin veri setini temizleme
- Regex ile metin dönüşümleri yapma
- Stopword temizliği uygulama
- Temizlenmiş ve ham metin arasındaki farkı analiz etme
- Tekrarlanabilir metin temizleme fonksiyonu geliştirme
Katılımcılar bu modülde Metin Temizleme, Normalizasyon ve Ön İşleme konusunu kurumsal mühendislik standartlarında kavramış ve sahada uygulanabilir pratik refleksler kazanmış olurlar.
-
Word-level (Whitespace, Treebank), Subword-level (BPE, WordPiece, Unigram - Transformer'lar için kritik), Sentence-level (Punkt, Dependency Parsing tabanlı) stratejilerinin karşılaştırması.
-
Porter/Snowball (Hızlı, kural tabanlı, anlamsal bozulma riski) vs spaCy/Stanza/Zemberek (POS tag'e bağımlı, lemmatize, yavaş ama doğru). Türkçe gibi eklemeli (agglutinative) dillerde Stemming'in başarısızlığı ve Lemmatization'ın zorunluluğu.
-
Universal Dependencies (UD) tag seti. spaCy ve Stanza pipeline'ları ile morfolojik özellik (Case, Number, Person, Tense) çıkarma.
-
Unigram/Bigram/Trigram feature mühendisliği; `CountVectorizer` `ngram_range` parametresi ve sparse matrix boyutu üzerindeki etkisi.
-
Entity türleri (PER, ORG, LOC, DATE, MONEY) ve BIO/BILOU etiketleme şemaları.
- İçeriği:
- Cümle ve kelime tokenization uygulama
- N-gram çıkarımı yapma
- Lemmatization ve stemming örneklerini karşılaştırma
- POS tagging çıktısını yorumlama
- Basit named entity extraction denemesi yapma
Katılımcılar bu modülde Tokenization, Lemmatization, Stemming ve Dilsel Analiz konusunu kurumsal mühendislik standartlarında kavramış ve sahada uygulanabilir pratik refleksler kazanmış olurlar.
-
Sırasız (Orderless) temsil, `CountVectorizer` implementasyonu, `vocabulary_` yönetimi (fit/transform ayrımı - Data Leakage önleme).
-
IDF formülünün varyasyonları (Smooth IDF, Sublinear TF), `max_df`/`min_df` ile gürültü (noise) ve çok yaygın (stopword benzeri) terimlerin otomatik elenmesi.
-
Bigram/Trigram'in "not good" -> " kötü" gibi n-gram yakalama gücü vs boyut patlaması (Curse of Dimensionality) dengesi.
-
Bellek verimliliği, `scipy.sparse` operasyonları (dot product, cosine similarity) ve dense'a çevirmenin tehlikeleri.
-
Metin uzunluğu, özel karakter oranı, büyük harf oranı, okunabilirlik skorları (Flesch-Kincaid), ortalama kelime vektörü (Mean Pooling) gibi meta-feature'ların klasik ML modellerine (LR, SVM) katkısı.
- İçeriği:
- CountVectorizer ile metin vektörleştirme
- TF-IDF matrisi oluşturma
- N-gram tabanlı feature üretme
- Sparse matrix çıktısını analiz etme
- Basit metin sınıflandırma veri seti hazırlama
Katılımcılar bu modülde Metin Temsili ve Klasik Feature Engineering Teknikleri konusunu kurumsal mühendislik standartlarında kavramış ve sahada uygulanabilir pratik refleksler kazanmış olurlar.
-
Problem tipleri:Binary (Spam/Not Spam), Multi-class (Topic Classification), Multi-label (Multi-intent Detection) ve `MultiOutputClassifier` / `ClassifierChains` stratejileri.
-
Algoritmalar:Multinomial Naive Bayes (Baseline, hızlı, kalibrasyon gerektirir), Logistic Regression (Tolga, yorumlanabilir, sparse data için SOTA klasik), Linear SVM (Hinge Loss, yüksek boyutlarda güçlü), Random Forest (Non-linear etkileşimler, ancak sparse data'da zayıf).
-
Değerlendirme Metrikleri:Accuracy yetersizliği; Macro/Micro/Weighted Precision, Recall, F1-Score. `classification_report` ve `Confusion Matrix` (Normalize edilmiş) analizi.
-
Sınıf Dengesizliği (Imbalance):`class_weight='balanced'`, SMOTE (Metin için riskli), Focal Loss kavramı, Threshold tuning (Precision-Recall Curve, ROC-AUC).
-
Hata Analizi (Error Analysis):Yanlış sınıflandırılan örneklerin (False Positives/Negatives) manuel incelemesi, "Confusion Set" belirlenmesi ve veri artırma (Back-translation, EDA) stratejileri.
-
TF-IDF + LR/SVM baseline modellerinin MLflow ile deney takibi (Experiment Tracking).
-
Optuna ile hiperparametre optimizasyonu (C, penalty, solver).
-
Test seti üzerinde detaylı hata analizi raporu (Word Cloud per error class, misclassified examples listesi).
- İçeriği:
- TF-IDF + Logistic Regression pipeline oluşturma
- Naive Bayes ile metin sınıflandırma
- SVM tabanlı model karşılaştırması
- Classification report üretme
- Yanlış sınıflandırılan metinleri analiz etme
Katılımcılar bu modülde Klasik Makine Öğrenmesi ile Metin Sınıflandırma konusunu kurumsal mühendislik standartlarında kavramış ve sahada uygulanabilir pratik refleksler kazanmış olurlar.
-
Kelime Gömme Vektörleri (Word Embeddings):One-hot encoding'in sorunları (Sparse, Anlamsız mesafe). Dense vektör uzayında semantik yakınlık (Cosine Similarity, Euclidean Distance).
-
Word2Vec (CBOW vs Skip-gram):Mimari farkları, `window_size`, `negative_sampling`, `hierarchical_softmax`. Gensim ile özel corpus üzerinde eğitim (Domain Adaptation).
-
GloVe (Global Vectors):Co-occurrence matrix faktörize etmesi, Word2Vec'ten farkı (Global corpus statistics).
-
FastText (Subword Information):Character n-gram'ler ile OOV (Out-of-Vocabulary) problemi çözümü. Türkçe gibi morfolojik zengin dillerde kritik önemi.
-
Pretrained Embeddings:FastText Wiki vectors (300d), GloVe (Common Crawl), ConceptNet Numberbatch. Transfer learning stratejisi: Freeze vs Fine-tune.
-
Embedding Görselleştirme:t-SNE / UMAP boyut indirgeme ile semantik kümelerin (clusters) incelenmesi.
-
Kurumsal veri seti (örn. Şikayet metinleri) üzerinde FastText modeli eğitimi (`min_count`, `epoch`, `dim` tuning).
-
"Kredi kartı" -> "Banka", "Kart" benzerlik testleri ve OOV kelime (örn. "kredikartı" yazım hatası) vektör üretimi testi.
-
Pretrained (Wiki) vs Domain-specific embedding karşılaştırması (Downstream task: Classification F1 skoru).
- İçeriği:
- Hazır word embedding modeli kullanma
- Kelime benzerliği hesaplama
- Cosine similarity ile kelime ilişkisi çıkarma
- Basit embedding tabanlı metin temsil yöntemi oluşturma
- Embedding çıktısını görselleştirme
Katılımcılar bu modülde Word Embedding ve Anlamsal Temsil Yaklaşımları konusunu kurumsal mühendislik standartlarında kavramış ve sahada uygulanabilir pratik refleksler kazanmış olurlar.
-
Sequence Modeling:Sıralı bilginin (Sequential) önemi. `Padding` (Pre/Post), `Truncation`, `Masking` (Loss hesaplamasında pad token'ları yok sayma).
-
Embedding Layer:`nn.Embedding` (Trainable) vs Pretrained weights (Frozen/Finetune). `padding_idx` parametresinin gradient akışını durdurmasındaki rolü.
-
RNN / LSTM / GRU:Vanishing Gradient problemi. LSTM (Cell State, 3 Gate: Input/Forget/Output) vs GRU (Reset/Update Gate, 2 Gate, daha hızlı). `Bidirectional` wrapper ile geçmiş/gelecek bağlamı birleştirme.
-
CNN for Text (TextCNN):Kim Yoon Kim mimarisi: Multiple Filter Sizes (n-gram yakalama), Max-over-time Pooling. Paralelleştirilebilirliği ve hız avantajı.
-
Regularization:Dropout (Variational Dropout for RNNs), Weight Decay, Gradient Clipping (Exploding Gradient), Early Stopping.
-
`torchtext` / `tf.data.Dataset` ile veri yükleme, batching (BucketIterator - benzer uzunlukta batch'ler için), padding.
-
Bidirectional LSTM + Attention (Basit Bahdanau) sınıflandırma modeli implementasyonu.
-
TensorBoard / Weights & Biases ile Loss/Accuracy/F1 takibi, Overfitting analizi.
- İçeriği:
- Metni sequence formatına dönüştürme
- Embedding layer içeren model oluşturma
- LSTM ile duygu analizi modeli eğitme
- GRU ve LSTM performansını karşılaştırma
- Eğitim ve doğrulama grafiklerini yorumlama
Katılımcılar bu modülde Deep Learning Tabanlı NLP Modelleri konusunu kurumsal mühendislik standartlarında kavramış ve sahada uygulanabilir pratik refleksler kazanmış olurlar.
-
Sıralı işleme (Paralelleştirilemez), Uzun vadeli bağımlılıklar (Vanishing Gradient), Bellek darboğazı.
-
Query (Q), Key (K), Value (V) matrisleri. `Attention(Q, K, V) = softmax(QK^T / sqrt(d_k))V` formülünün matematiksel derinlemesine incelenmesi.
-
Farklı temsili alt uzaylarda (Subspaces) paralel dikkat. `h` head sayısı ve `d_k` boyutu ilişkisi.
-
Sırasız (Permutation Invariant) Self-Attention'a pozisyon bilgisini enjekte etme (Sinusoidal vs Learned Embeddings).
-
Encoder (Bi-directional, BERT tarzı - Understanding) vs Decoder (Auto-regressive, Masked Self-Attention, GPT tarzı - Generation). Cross-Attention mekanizması.
- İçeriği:
- Attention mantığını basit örneklerle açıklama
- Hazır transformer modeliyle inference yapma
- Tokenizer ve model çıktısını inceleme
- BERT tipi modelden embedding çıkarma
- Transformer tabanlı sınıflandırma çıktısını analiz etme
Katılımcılar bu modülde Transformer Mimarisine Giriş ve Attention Mekanizması konusunu kurumsal mühendislik standartlarında kavramış ve sahada uygulanabilir pratik refleksler kazanmış olurlar.
-
`AutoTokenizer`, `AutoModel`, `AutoConfig`, `AutoModelForSequenceClassification` ile model agnostic kod yazımı.
-
Normalizer, PreTokenizer, Model (BPE/WordPiece/Unigram), PostProcessor, Decoder. `fast` (Rust/Tokenizers) vs `slow` (Python) tokenizer farkı ve `offset_mapping` önemi (NER/QA için).
-
`pipeline("ner", aggregation_strategy="simple")` gibi yüksek seviye arayüzlerin production'da kullanımı ve limitleri (Batching kontrolü yok).
Fine-Tuning Stratejileri pratik laboratuvar uygulamaları.
-
Tüm parametreler güncellenir (GPU VRAM yüksek).
- İçeriği:
- Hazır NLP pipeline kullanma
- Tokenizer çıktısını analiz etme
- Pretrained model ile metin sınıflandırma
- Hugging Face Dataset kullanma
- Basit fine-tuning denemesi yapma
- Model sonuçlarını değerlendirme
Katılımcılar bu modülde Hugging Face Transformers ile NLP Engineering konusunu kurumsal mühendislik standartlarında kavramış ve sahada uygulanabilir pratik refleksler kazanmış olurlar.
-
NER Task Formülasyonu:Token Classification (BIO/BILOU tagging). Metrikler: Entity-level Precision/Recall/F1 (Strict vs Partial Match - `seqeval` kütüphanesi).
-
Yaklaşımlar:
-
1. Rule-based (Regex/Gazetteer):Yüksek Precision, düşük Recall. Hızlı, yorumlanabilir. `spaCy EntityRuler`, `regex` modülü.
-
2. ML-based (BiLSTM-CRF / Transformer Token Classification):Bağlam duyarlı, genelleme yeteneği yüksek.
-
Relation Extraction (RE):Varlıklar arası ilişki (örn. "Şirket A, Şirket B'yi satın aldı"). OpenIE, Few-shot RE (Prompt-based).
-
Document Understanding (DU):Layout-aware modeller (LayoutLMv3, Donut). OCR + NLP birleşimi. Fatura/Sözleşme/Çek anahtar alan (Key-Value) çıkarma.
-
Domain Adaptation:Hukuki/Mali/Tıbbi metinlerde NER için veri azlığı (Few-shot) çözümleri: Prompt-tuning, Label Semantics.
-
`spaCy` `EntityRuler` ile Regex/Gazetteer tabanlı kurumsal entity'ler (Örn: İçerik Proje Kodları, İç Sistem Adları) eklenmesi.
-
Transformer tabanlı (BERT) NER modeli ile genel entity'ler (Kişi, Kurum, Lokasyon) çıkarımı.
-
İki kaynağın `spacy.tokens.Doc` seviyesinde birleştirilmesi (Conflict resolution: ML > Rule).
-
`seqeval` ile entity-level metrik hesaplama ve hata analizi (Boundary errors, Type errors).
- İçeriği:
- Regex ile alan çıkarımı
- Hazır NER modeli kullanma
- Entity çıktısını etiketleme ve yorumlama
- Basit doküman bilgi çıkarımı pipeline oluşturma
- NER performansını örnekler üzerinden değerlendirme
Katılımcılar bu modülde Named Entity Recognition, Bilgi Çıkarımı ve Doküman Anlama konusunu kurumsal mühendislik standartlarında kavramış ve sahada uygulanabilir pratik refleksler kazanmış olurlar.
-
`SentenceTransformers` (SBERT) mimarisi:Siamese Network + Pooling (Mean/CLS/Max). Contrastive Learning (Triplet Loss, MultipleNegativesRankingLoss).
-
Sorgu (Query) ve Doküman (Passage) embedding'leri arası Cosine Similarity / Dot Product.
-
BM25 (Keyword matching, Exact match, Sparse) vs Dense (Semantic, Generalization, Synonym handling). Hybrid Search (Reciprocal Rank Fusion - RRF) stratejisi.
-
FAISS (CPU/GPU, In-memory, IVF/PQ/HNSW indexleri), ChromaDB / Qdrant / Milvus / Weaviate (Persistent, Filtering, Multi-tenancy, Horizontal Scaling). Index türleri: Flat (Exact), IVF (Inverted File), HNSW (Hierarchical Navigable Small World - Production standard).
-
Fixed-size (Overlap ile), Recursive Character Text Splitter, Semantic Chunking (Embedding similarity based), Document Structure aware (Markdown/HTML headers). Chunk boyutunun Retrieval Recall/Precision üzerindeki etkisi.
- İçeriği:
- Sentence embedding üretme
- Metinler arası benzerlik hesaplama
- Basit semantic search sistemi geliştirme
- Doküman chunking uygulama
- FAISS veya ChromaDB ile vektör arama denemesi yapma
Katılımcılar bu modülde Semantic Search, Text Similarity ve Embedding Tabanlı Sistemler konusunu kurumsal mühendislik standartlarında kavramış ve sahada uygulanabilir pratik refleksler kazanmış olurlar.
-
Model (`pytorch_model.bin` / `model.safetensors`), Tokenizer (`tokenizer.json`, `vocab.txt`), Config (`config.json`), Label Map (`id2label`). `mlflow.pyfunc` / `bentoml` / `transformers` `save_pretrained` standartları.
-
Preprocessing (Cleaner/Tokenizer) -> Model Forward -> Postprocessing (Thresholding, Label Decoding, PII Masking). ONNX Runtime / TensorRT / OpenVINO ile hardware-aware optimizasyon (Quantization: INT8, FP16; Graph Optimization: Fusion, Constant Folding).
-
Pydantic v2 modelleri (Input/Output Schema Validation), `async def` endpoint'ler, Dependency Injection (Model singleton yükleme), Structured Logging (JSON, `structlog`), Request ID tracing.
-
Multi-stage build (Builder -> Runtime), Non-root user, `.dockerignore`, Distroless/Alpine base images, Healthcheck endpoint (`/health` - Model warm-up kontrolü).
-
Prometheus Metrics (`prometheus-fastapi-instrumentator`:Latency histogram, Request counter, GPU Memory), Distributed Tracing (OpenTelemetry), Log Aggregation (Loki/ELK).
- İçeriği:
- Eğitilmiş NLP modelini kaydetme
- Tokenizer ile birlikte yeniden yükleme
- FastAPI ile NLP inference servisi oluşturma
- Dockerfile hazırlama
- Basit latency ölçümü yapma
- Üretim ortamı için kontrol listesi hazırlama
Katılımcılar bu modülde NLP Model Deployment, API Servisi ve Üretim Ortamı Hazırlığı konusunu kurumsal mühendislik standartlarında kavramış ve sahada uygulanabilir pratik refleksler kazanmış olurlar.
-
Problem Seçimi:Katılımcılar şu senaryolardan biri seçer: (1) Çok Etiketli Destek Talebi Yönlendirme (Multi-label Classification + Hierarchy), (2) Hukuki Sözleşme Analizi (NER + Relation Extraction + Clause Classification), (3) Kurumsal Bilgi Bankası Semantic Search (RAG Retrieval Pipeline).
-
Mimari Tasarım:Mermaid.js ile System Architecture (Data Ingestion -> Processing -> Training -> Registry -> Serving -> Monitoring) şeması çizimi.
-
Veri & İşleme:Veri seti indirme/oluşturma, Modül 2-3 pipeline'ı ile temizleme/tokenization, Train/Val/Test split (Stratified/GroupKFold).
-
Modelleme:Baseline (TF-IDF + LR) -> Strong Baseline (Fine-tuned BERT/LoRA) -> Ensemble/Distillation kararı.
-
Değerlendirme:Test seti metrikleri, Slice-based evaluation (Alt gruplar: Kısa metinler, Uzun metinler, Nadir sınıflar), Hata analizi raporu.
-
Serving & Delivery:Model artifact kaydı (MLflow/DVC), FastAPI servis container'ı, Basit bir frontend (Streamlit/Gradio) veya Postman collection ile demo.
-
Sunum:Teknik zorluklar, alınan kararlar (Trade-offs), Gelecek iyileştirmeler (Active Learning, Human-in-the-loop, LLM Judge).
-
Takım halinde (veya bireysel) 3 saatlik yoğun geliştirme sprinti.
-
Kod kalitesi (Linting:Ruff, Typing: Mypy), Git Commit Hygiene (Conventional Commits), README.md (Runbook, Architecture, Results).
-
Eğitmen tarafından Code Review ve Mimari Review (Architecture Decision Records - ADR).
- İçeriği:
- Seçilen NLP problemi için veri hazırlama
- Metin temizleme pipeline oluşturma
- Klasik ML veya transformer tabanlı model geliştirme
- Model performansını değerlendirme
- Hata analizi yapma
- Semantic search veya NER pipeline hazırlama
- Modeli kaydetme ve servis mimarisi tasarlama
- Final proje çıktısını sunma
Bu eğitimi tamamlayan katılımcılar; NLP'yi bir "kutuphane kullanma" becerisinden çıkarıp, "sistem mühendisliği" disiplinine yükseltmiş olacaklardır.
1. Uçtan Uca Mühendislik Yetkinliği: Veri toplama/etiketleme stratejisinden (Data Centric AI), model seçimi/eğitimi (Model Centric), servis altyapısına (MLOps/Platform), gözlemlenebilirliğe (Observability) ve drift yönetimine (Data/Concept Drift) kadar tam yaşam döngüsünü (Full Lifecycle) bağımsız olarak yönetebilirler.
2. Dil Bilgisi ve Matematik Birleşimi: Türkçe gibi morfolojik zengin, eklemeli dillerde (Agglutinative) standart İngilizce odaklı araçların (NLTK, spaCy base models) neden yetersiz kaldığını anlar; Zemberek, Stanza, TR-BERT, FastText TR gibi araçları doğru yapılandırarak dil-agnostik (language-agnostic) pipeline'lar kurarlar.
3. Modern Mimari Hakimiyeti: Transformer mimarisinin (Attention, KV Cache, RoPE, FlashAttention) sadece "nasıl kullanılır" değil, "nasıl çalışır" seviyesinde anlayışıyla; model sıkıştırma (Quantization, Distillation, Pruning), hızlandırma (ONNX, TensorRT, vLLM/TGI) ve maliyet optimizasyonu (FinOps) kararları alabilirler.
4. Kurumsal Gerçekliklere Uyum: Veri gizliliği (PII Masking, On-premise Local LLM), güvenlik (Prompt Injection Defense, OPA Gatekeeper), ölçeklenebilirlik (Async FastAPI, Batching, Kubernetes HPA), dayanıklılık (Circuit Breaker, Retry, Fallback Models) gibi Enterprise Non-Functional Requirements (NFR)'ları kod seviyesinde uygulayabilirler.
5. Stratejik Teknoloji Seçimi: "Her problemi BERT/ChatGPT ile çözmek" tuzağından çıkıp; Rule-based vs ML vs LLM (API vs Local) karar matrisini (Cost, Latency, Accuracy, Privacy, Maintainability) çizerek kuruma en uygun ROI'lu çözümü savunabilirler.
6. Takım Liderliği ve Mentorluk: Junior ekip üyelerine kod review (Clean Code, Type Hints, Docstrings), deney takibi (MLflow/W&B), hata analizi (Error Analysis Framework) ve literatür takibi (ArXiv, Papers with Code) konusunda rehberlik edebilecek seviyeye ulaşırlar.
Tuncer KARAARSLAN
Bilgisayar mühendisliğindeki 35 yılı aşan mühendislik ve teknoloji deneyimi ile 25 yılı aşkın uluslararası kurumsal teknoloji eğitmenliği ve danışmanlık kariyeriyle Tuncer KARAARSLAN, Türkiye'nin önde gelen teknoloji ve yazılım otoritelerindendir. Kurumsal yazılım mimarileri, bulut altyapıları, DevOps, DevSecOps ve yapay zeka entegrasyonlarında derinlemesine uzmanlığa sahiptir.
Hackathon Tadında Eğitim Yaklaşımı: Teorik bilginin ötesine geçerek bol senaryolu, interaktif ve katılımcıların projelerini canlı inceleyen (Code Review & Architecture Review) bir öğrenme deneyimi sunar.
Kurumunuzun ihtiyacına, ekibinizin kıdemine ve takvimine göre özelleştirilmiş 4 farklı çalışma formatı sunuyoruz.
Detaylı Kapalı Sınıf (3-5 Hafta)
Teknolojinin tüm detaylarının bol laboratuvar ve hands-on pratiklerle incelendiği kurumsal standart formatımızdır.
Hackathon Formatı
Teknik ekiplerin gruplar halinde projeler inşa ettiği, oyunlaştırılmış ve sinerjiyi artıran interaktif modeldir.
İleri Düzey Workshoplar
Mimarlar seviyesinde sistemlerin ve operasyonel modellerin tartışıldığı danışmanlık formatındaki oturumlardır.
Yönetim Seminerleri (1-2 Hafta)
C-Level ve mühendislik yöneticilerinin stratejik karar alma süreçlerini destekleyen farkındalık seminerleridir.
Bu programı tamamlayan katılımcılar aşağıdaki kritik teknik yetkinlikleri sahada uygulama becerisi kazanır.
- Kurumsal projelerde aranan elit mühendislik ve uzmanlık unvanına sahip olma
- Teknik liderlik, çözüm mimarlığı ve kıdemli uzmanlık pozisyonlarına geçişte belirleyici avantaj
- Büyük ölçekli kurumsal altyapılarda ve kritik sistemlerde güvenilir karar alma yetkinliği
- Sektörel standartlarda problem çözme, optimizasyon ve hata giderme refleksleri kazanma
- Global ölçekte geçerli teknik bilgi birikimi ve LinkedIn üzerinde doğrulanabilir dijital rozetler
- Sektörün duayen eğitmeni Tuncer KARAARSLAN liderliğinde 35+ yıllık tecrübeyle mentorluk
- Slayt okumak yerine; yoğun canlı kodlama, mimari analizler ve interaktif laboratuvar yaklaşımı
- Eğitim süresince 26 hands-on laboratuvar ödevi ve birebir eğitmen geri bildirimi
- 3 gerçek dünya bitirme projesiyle 3. Seviye Uzmanlık Brövesi kazanımı
- Katılımcı sayısı sınırlaması olmaksızın sınıf bazlı kurumsal sabit fiyat modeli
Liderlik ve Yönetim Kademeleri İçin Değer Matrisi
Bu eğitim; yetkinliği proje, code review ve ölçülebilir çıktılarla görünür hale getirerek teknik ve idari karar vericilerin mühendislik kalitesini güçlendirmesi için kurgulanmıştır.
Mimari Güvenilirlik & Çıktı
- • Sıfır Teknik Borç: Endüstri standardı mimari kalıplar ve test edilebilir temiz kod pratikleri.
- • Üretim Kararlılığı: Darboğazları erken teşhis eden ve yüksek yük altında stabil çalışan altyapılar.
- • Hızlı Teslimat (Throughput): Standartlaştırılmış mühendislik refleksleri ile hızlanan sprint çıktıları.
- • Modern Entegrasyon: Dağıtık sistemler, API standartları ve bulut yerel bileşenlerle tam uyum.
Yetkinlik Geliştirme & Tutundurma
- • Mühendislik Kültürü: Ekiplerin mesleki özgüvenini artıran üst düzey teknik gelişim ekosistemi.
- • Doğrulanabilir Bröveler: Laboratuvar ödevleri ve 3 bitirme projesiyle kanıtlanan 3. Seviye Uzmanlık Brövesi.
- • 1-on-1 Mentörlük: Katılımcılara özel kıdemli başmühendis ile mimarlık ve kariyer seansı.
- • Hızlı Onboarding: Yeni katılan geliştiricilerin üretime doğrudan katkı verme süresini %60 kısaltma.
Uygulamalı Saha Verimliliği
- • %65 Hands-on Laboratuvar: Slayt okumadan, gerçek üretim senaryolarıyla canlı interaktif eğitim modeli.
- • Esnek Kurumsal Format: Kapalı sınıf (Online / On-site / Hibrit), hackathon ve teknik atölye seçenekleri.
- • Sınıf Başı Sabit Fiyat: Katılımcı sayısı sınırı olmaksızın en yüksek kurumsal ROI avantajı.
- • Yönetici Takip Raporu: Katılımcıların devamlılık, ödev ve proje başarı karnelerinin düzenli raporu.
Güvenlik & Uyum Kültürü
- • Shift-Left Güvenliği: Güvenliği SDLC'nin ilk adımından itibaren bir mühendislik refleksi haline getirme.
- • OWASP & Zafiyet Önleme: Kaynak kod ve mimari düzeyde zafiyetleri canlı laboratuvarlarda bertaraf etme.
- • Regülasyon Uyumu: KVKK, ISO 27001 ve sektörel uyumluluk ilkelerini mimariye entegre etme.
- • Veri Egemenliği: Hassas kurumsal verileri koruyan kapalı devre laboratuvar pratikleri.
#9179 Natural Language Processing (NLP) Engineering; Vebende Akademi'nin kurumsal mühendislik kariyer yollarının çekirdek modüllerindendir.
#9179 eğitimini tamamladıktan sonra kariyer ve uzmanlık hedefinize göre doğrudan geçiş yapabileceğiniz ilişkili ileri düzey eğitimler.
Eğitim içeriği, katılım koşulları, laboratuvar modeli ve kurumsal uyarlama hakkında en çok merak edilen sorular.
Bu Eğitimi Kurumunuza ve Ekibinize Özel Olarak Alın
Şirketinizin teknoloji yığınına uygun özelleştirilmiş müfredat, kapalı sınıf imkanı ve teknik ekip performans raporlaması ile kurumsal dönüşümünüzü hızlandırın.