GCP Architect: Sıfırdan Zirveye Google Cloud Kurulum, Konfigürasyon ve Mimari

`gcloud auth login` komutu ile tarayıcı tabanlı OAuth2 oturum açma sürecinin detayları. Kimlik doğrulama akışı ve Google hesabıyla entegrasyon.

Yerel betiklerin ve Terraform gibi araçların GCP API'lerine erişebilmesi için kimlik bilgilerinin nasıl konumlandırıldığı. ADC'nin çalışma prensibi ve güvenlik avantajları.

`gcloud auth list` komutu ile yerel ortamda aktif olan Google Cloud hesaplarının görüntülenmesi. Farklı hesaplar arasında geçiş yapma yöntemleri.

GCP'de kaynakların kurumsal düzeyde nasıl organize edildiği. `gcloud organizations list` komutu ile kurumsal hesap altındaki Organizasyon ID'sinin sorgulanması. Departman bazlı izolasyon için yeni bir Klasör (Folder) oluşturma (`gcloud resource-manager folders create`).

Oluşturulan klasörün altında izole bir proje (`vebende-core-prod`) ayağa kaldırma (`gcloud projects create`). Projelerin yönetimsel ve faturalandırma açısından önemi.

`gcloud config set project` komutu ile çalışılacak projenin aktif yapılandırmaya tanımlanması. Projeler arası geçiş ve varsayılan proje ayarları.

`gcloud billing accounts list` komutu ile mevcut faturalandırma hesaplarının görüntülenmesi. Faturalandırma hesaplarının yapısı ve yönetimi.

`gcloud billing projects link` komutu ile bir projenin faturalandırma hesabına nasıl bağlandığı. Kaynak tüketimi için faturalandırma hesabının zorunluluğu.

En az yetki prensibi (Principle of Least Privilege) gereği, kullanıcılara yalnızca ihtiyaç duydukları rollerin atanması. `gcloud projects add-iam-policy-binding` komutu ile proje bazında rol atama. Önceden tanımlanmış roller (predefined roles) ve özel roller (custom roles) kavramları.

Otomasyon ve CI/CD süreçleri için özel bir servis hesabı tanımlanması (`gcloud iam service-accounts create`). Servis hesabına proje bazlı rol atama (`gcloud projects add-iam-policy-binding`). Servis hesaplarının güvenlik avantajları ve kullanım senaryoları.

GCP projelerinde güvenlik ve maliyet kontrolü amacıyla servislerin varsayılan olarak kapalı geldiği. Kullanılacak altyapı bileşenlerinin API'lerinin manuel veya komut satırı ile aktif edilmesi (`gcloud services enable`). Compute Engine, Kubernetes Engine, Artifact Registry ve Cloud Resource Manager API'lerinin etkinleştirilmesi.

`gcloud services list -enabled` komutu ile bir projede etkinleştirilmiş API'lerin görüntülenmesi. API yönetimi ve bağımlılıkların anlaşılması.

Kurumsal mimarilerde varsayılan ağlar yerine özel VPC ağlarının tercih edilme nedenleri. `gcloud compute networks create` komutu ile global kapsamda çalışacak, manuel alt ağ yönetimine izin veren özel bir VPC ağı tanımlanması. `subnet-mode=custom` ve `bgp-routing-mode=global` parametrelerinin anlamları.

Belirli bir bölgede (örneğin `europe-west3`) mikroservisler ve veritabanı katmanı için ayrılmış izole IP blokları oluşturulması (`gcloud compute networks subnets create`). `range` parametresi ile IP adres aralığının belirlenmesi. `enable-private-ip-google-access` ile Google API'lerine güvenli erişimin aktif edilmesi.

Alt ağlardaki dış internet erişimi kapalı (private) sanal sunucuların güvenli bir şekilde paket güncellemeleri alabilmesi ve dış API'lerle haberleşebilmesi için Cloud NAT katmanının kurulması. `gcloud compute routers create` ile Cloud Router oluşturma. `gcloud compute routers nats create` ile Cloud NAT yapılandırması ve otomatik IP tahsisi (`--auto

Sıfır Güven (Zero Trust) mimarisi prensibince, varsayılan olarak tüm gelen trafiğin (Deny All Ingress) engellenmesi. `gcloud compute firewall-rules create` komutu ile yalnızca belirli bir kurumsal IP aralığından gelen 22 numaralı port trafiğine izin veren kuralın tanımlanması. `source-ranges` ve `target-tags` kullanımı.

GKE ve Managed Instance Group (MIG) yapıları için GCP sağlık kontrolü mekanizmalarının alt ağlara erişimine izin verilmesi. `gcloud compute firewall-rules create` ile sağlık kontrolü trafiğine izin veren kuralın oluşturulması. `source-ranges` olarak GCP'nin sağlık kontrolü IP aralıklarının belirtilmesi.

Ağ altyapısı ve güvenlik katmanları hazır olduktan sonra, iş yüklerini barındıracak sanal sunucu (Virtual Machine) örneklerinin inşası. `gcloud compute instances create` komutu ile önceden tanımlanan özel alt ağda, belirli etiketler (tags) ve servis hesabı ile bağımlı bir Compute Engine örneği ayağa kaldırılması. `machine-type`, `subnet`, `no-addre

Modern kurumsal mimarilerin standardı olan konteyner tabanlı iş yükleri için yüksek erişilebilir bir Kubernetes kümesi inşası. `gcloud container clusters create-auto` komutu ile kontrol düzlemi (Control Plane) ve worker nodeların dış internete doğrudan maruz kalmadığı, güvenli küme mimarisi oluşturulması. `network`, `subnetwork`, `release-channel`,

Oluşturulan GKE kümesine `kubectl` ile bağlanabilmek için kimlik bağlamının güncellenmesi (`gcloud container clusters get-credentials`). `kubeconfig` dosyasının yapısı ve güvenliği.

Kalıcı veri yönetimi ve nesne depolama katmanlarının güvenli ve ölçeklenebilir şekilde konumlandırılması. `gsutil mb` komutu ile statik dosyalar ve yedeklemeler için bölgesel, şifrelenmiş depolama alanı oluşturulması. `pap enforced` (Public Access Prevention), `STANDARD` depolama sınıfı ve `europe-west3` bölgesi parametreleri.

Üretim ortamı için bölgesel yedeklemeli ve otomatik failover özellikli ilişkisel veritabanı örneği oluşturulması. `gcloud sql instances create` komutu ile PostgreSQL veritabanı, `database-version`, `tier`, `region`, `availability-type=REGIONAL`, `storage-size`, `storage-type`, `root-password` parametreleri.

Komut satırı ile manuel olarak kurulan altyapının deklaratif modellere taşınması ve versiyon kontrolü altında otomasyona bağlanması. `gsutil mb` ile Terraform state dosyalarını güvenli bir şekilde depolamak için GCS bucket oluşturulması. `gsutil versioning set on` ile state dosyalarının sürüm kontrolünün aktif edilmesi.

Kod tabanındaki değişikliklerin otomatik olarak test edilip devreye alınması için pipeline yapılandırması. Cloud Build'in Terraform ile entegrasyonu ve otomatik dağıtım senaryoları.

Kurumsal bir bulut altyapısının sürdürülebilirliği için log ve metriklerin merkezi olarak toplanması. `gcloud logging sinks create` komutu ile üretim ortamındaki tüm kritik sistem ve güvenlik loglarının Cloud Storage bucket'ına otomatik olarak yönlendirilmesi. `log-filter` ile belirli seviyedeki logların filtrelenmesi.

Compute Engine ve GKE üzerindeki CPU kullanım oranının uzun süre kritik eşiği aşması durumunda operasyon ekibini tetikleyecek metrik tabanlı uyarı altyapısının kurulması. `gcloud monitoring policies create` ile JSON dosyasından uyarı politikası oluşturma.

Sıfır Güven (Zero Trust) mimarisinin sürdürülebilirliği için düzenli güvenlik taramaları. `gcloud scc findings list` komutu ile proje genelinde yanlış yapılandırılmış IAM rolleri, dışarıya açık depolama alanları veya yetkisiz port erişimlerinin taranması. `filter` parametresi ile aktif ve yüksek önem dereceli bulguların listelenmesi.

Veritabanı şifreleri, API anahtarları ve SSH sertifikalarının düz metin olarak kod içerisinde tutulması yerine Google Secret Manager ile güvenli bir şekilde saklanması. `gcloud secrets create` ile secret oluşturma ve `gcloud secrets versions add` ile secret versiyonu ekleme. Secret Manager'ın güvenlik avantajları ve uygulama entegrasyonu.

Sistemlerin kesintisiz çalışabilirliği ve veri kaybı riskinin minimuma indirilmesi için otomatik yedekleme ve replikasyon senaryoları. `gcloud sql instances patch` komutu ile üretim veritabanı için günlük otomatik yedekleme pencerelerinin ve saklama sürelerinin tanımlanması. `backup-start-time` ve `enable-bin-log` parametreleri.

Kritik iş yüklerini barındıran sanal sunucu disklerinin belirli periyotlarla otomatik olarak yedeklenmesi için snapshot schedule tanımlanması. `gcloud compute resource-policies create snapshot-schedule` ile günlük snapshot politikası oluşturma. `max-retention-days` ve `daily-schedule` parametreleri.

Tüm altyapı bileşenleri tamamlandıktan sonra sistemin operasyonel kullanıma açılmasından önceki son doğrulama adımları. `gcloud compute url-maps validate` komutu ile dağıtılan mikroservislerin Load Balancer arkasında doğru çalışıp çalışmadığının, SSL sertifikalarının ve iç/dış yönlendirme tablosunun test edilmesi.

Altyapı mühendisliği sürecinin sonunda tüm kaynak envanterinin çıkarılması, dokümantasyonun güncellenmesi ve nöbetçi operasyon ekiplerine yetkilerin devredilmesi süreci. Canlıya geçiş öncesi kontrol listeleri ve prosedürler.

Kurumsal uygulamaların yüksek erişilebilirlik ve coğrafi yakınlık gereksinimlerini karşılamak amacıyla global ağ ve yük dengeleme mimarisi. `gcloud compute addresses create` komutu ile tüm dünyaya hizmet veren giriş noktası için statik global IP adresi oluşturulması. `global` ve `ip-version=IPV4` parametreleri.

Farklı bölgelerdeki GKE küme veya MIG'lerini tek bir global uç nokta arkasında birleştiren yönlendirme kuralı. `gcloud compute backend-services create` ile backend servis oluşturma. `gcloud compute url-maps create` ile URL haritası ve yönlendirme kuralları tanımlama.

Kurumsal yapının büyümesiyle birlikte farklı departmanların ve projelerin aynı ağ altyapısını güvenli bir şekilde paylaşması. `gcloud compute shared-vpc enabled` ile merkezi ağ projesinin `Host Project` olarak tanımlanması. `gcloud compute shared-vpc associated-projects add` ile alt projelerin `Service Project` şeklinde bağlanması.

Şirket içi veri merkezi ile GCP VPC ağı arasında şifreli tünel kurulması. `gcloud compute target-vpn-gateways create` ile VPN Gateway oluşturma. `gcloud compute addresses create` ile statik dış IP tahsisi ve ESP/UDP yönlendirme kuralları.

Bulut kaynaklarının optimize edilmesi, bütçe aşımının önlenmesi ve harcamaların maliyet merkezlerine göre etiketlenmesi. `gcloud billing budgets create` komutu ile belirli bir maliyet eşiğine ulaşıldığında finans ve operasyon ekiplerine bildirim gönderen bütçe kuralı. `budget-amount` ve `threshold-rule` parametreleri.

Maliyetlerin departman bazlı takip edilebilmesi için kaynaklara zorunlu etiketlerin (environment=production, owner=devops) atanması. Etiketleme stratejileri ve maliyet raporlamasına etkisi.

Altyapı ve uygulama konfigürasyonlarının Git deposu üzerinden deklaratif olarak yönetilmesi (GitOps) ve GKE kümesine otomatik senkronizasyon. `kubectl create namespace argocd` ile Argo CD için özel namespace oluşturma. Resmi manifest ile Argo CD bileşenlerinin küme içine dağıtılması (`kubectl apply`).

Başlangıç şifresinin çözülmesi (`kubectl n argocd get secret`). Yerel test için port yönlendirme (`kubectl port-forward`). Argo CD'nin temel bileşenleri ve çalışma prensibi.

Modern kurumsal mimarilerin merkezinde yer alan yapay zekâ ve büyük dil modeli (LLM) iş yüklerinin GCP üzerinde güvenli, ölçeklenebilir ve izole bir şekilde konumlandırılması. `gcloud ai notebooks instances create` komutu ile veri bilimi ve model geliştirme ekipleri için GPU destekli, özel alt ağ içinde çalışan managed notebook ortamının hazırlanma

Eğitilen bir makine öğrenmesi modelinin (örneğin Gemma veya özel ağırlıklar) REST API üzerinden servis edilebilmesi için endpoint oluşturulması. `gcloud ai endpoints create` ile model dağıtım endpoint'i oluşturma. Model versiyonlama ve trafik yönetimi.

Hassas kurumsal verilerin dışarıya sızmasını önlemek ve içerideki projeler arasında sıkı bir çevre duvarı örmek. `gcloud access-context-manager perimeters create` komutu ile Cloud Storage ve BigQuery gibi kritik veri kaynaklarının dışarıdan gelebilecek yetkisiz veri kopyalama girişimlerine karşı korunması. `restricted-services` ve `scope` parametre

Kullanıcılara veya servis hesaplarına yalnızca mesai saatlerinde veya belirli kurumsal IP bloklarından erişim yetkisi veren koşullu rol atamaları. `gcloud projects add-iam-policy-binding` ile `condition` ifadesi kullanarak koşullu erişim tanımlama. `expression` ve `title` parametreleri.

Kurum genelinde üretilen devasa veri setlerinin analiz edilmesi, gerçek zamanlı işlenmesi ve raporlanabilir formata dönüştürülmesi. `bq mk` komutu ile analitik sorgular ve yapay zekâ eğitim verileri için bölgesel veri ambarı katmanının kurulması. `dataset`, `description` ve `location` parametreleri.

IoT sensör verilerinin veya sistem loglarının akış halinde işlenerek BigQuery tablosuna yazılması. `gcloud dataflow jobs run` ile Dataflow işi başlatma. `gcs-location`, `region` ve `parameters` ile giriş/çıkış kaynaklarının belirtilmesi.

Üretim ortamındaki yük dengeleyici ve otomatik ölçeklendirme mekanizmalarının ani trafik artışlarına veya node kayıplarına tepki süresinin test edilmesi. `gcloud compute instance-groups managed rolling-action restart` ile Managed Instance Group (MIG) üzerinde kontrollü yeniden başlatma. `max-unavailable` parametresi ile kesinti toleransının belirle

Global ölçekte hizmet veren kurumsal web uygulamalarının katman-7 saldırılarına, SQL injection, Cross-Site Scripting (XSS) ve DDoS tehditlerine karşı korunması. `gcloud compute security-policies create` ile güvenlik politikası oluşturma. `gcloud compute security-policies rules update` ile coğrafi veya imza tabanlı engelleme kuralı ekleme (Örn: SQL

`gcloud compute backend-services update` komutu ile Cloud Armor güvenlik politikasının global HTTP(S) Load Balancer backend servisine entegre edilmesi. `security-policy` parametresi.

Mikroservis mimarilerinde servisler arası iletişimin güvenli (mTLS), izlenebilir ve esnek trafik yönlendirme kurallarıyla yönetilmesi. `gcloud container clusters update` komutu ile Kubernetes kümesi içerisinde servisler arası şifreli iletişimin ve trafik telemetrisinin otomatik olarak devreye alınması. `enable-managed-mesh` parametresi.

Yeni sürüm bir mikroservise (`v2`) trafiğin kademeli olarak (%10) aktarılması için sanal hizmet yönlendirmesi. `kubectl apply f` ile `virtual-service-canary.yaml` dosyasından trafik bölme kuralının uygulanması. Canary dağıtımın avantajları ve riskleri.

Üretim ortamına gönderilen konteyner imajlarının güvenlik taramalarından geçmesi ve yalnızca imzalanmış güvenli imajların GKE üzerinde çalıştırılmasının zorunlu kılınması. `gcloud artifacts repositories update` komutu ile depolara yüklenen Docker imajlarının otomatik olarak Common Vulnerabilities and Exposures (CVE) veritabanına göre taranması. `up

İmzalanmamış veya güvenlik açığı bulunan konteynerlerin Kubernetes kümesine deployment yapmasının engellenmesi. `gcloud container binauthz policy import` ile Binary Authorization politikasının YAML dosyasından içe aktarılması. Güvenli yazılım tedarik zinciri (supply chain) prensipleri.

Kriz durumlarında (Incident Response) operasyon ekiplerinin izleyeceği adımların standartlaştırılması ve sistemin güvenli moda (`Fail-Safe`) geçirilmesi. `gcloud compute instances remove-tag` komutu ile güvenlik ihlali şüphesi durumunda şüpheli Compute Engine örneklerinin ağ etiketlerini kaldırarak izole edilmesi. Acil durum senaryoları ve müdahale

Yaşanan sistem kesintilerinin ardından kronolojik olay akışının, etki analizinin ve önleyici mühendislik aksiyonlarının (Corrective Actions) raporlanarak versiyon kontrol sistemine kaydedilmesi süreci. Post-mortem kültürünün önemi ve sürekli iyileştirme.

Ana veri merkezinde yaşanabilecek büyük çaplı bölgesel kesintilerde iş sürekliliğini sağlamak amacıyla veritabanı ve depolama katmanlarının ikincil bir bölgeye senkronize edilmesi. `gcloud sql instances create` komutu ile ana veritabanının ikincil bir bölgede okunabilir ve acil durumda ana veritabanına dönüştürülebilir (Promote) ikiz kopyasının olu

Global kullanıcı isteklerinin normal şartlarda ana bölgeye, ana bölgede kesinti yaşanması durumunda ise otomatik olarak ikincil bölgeye yönlendirilmesi için sağlık kontrolü (Health Check) destekli DNS kaydının oluşturulması. `gcloud compute health-checks create` ile DNS sağlık kontrolü tanımlama. `gcloud dns record-sets create` ile failover politik

Konteyner ve sanal sunucu yönetimiyle uğraşmadan, doğrudan HTTP talepleri veya olay tabanlı (Event-Driven) tetikleyicilerle çalışan ölçeklenebilir mikroservislerin Cloud Run ve Eventarc katmanında koşturulması. `gcloud run deploy` komutu ile Artifact Registry üzerinde saklanan kurumsal bir API imajının, trafik yoğunluğuna göre sıfırdan otomatik ölç

Cloud Storage'a yeni bir dosya yüklendiğinde (`google.cloud.storage.object.v1.finalized`), bu olayı yakalayarak bir Cloud Run servisini tetikleyen Eventarc kanalının oluşturulması. `gcloud eventarc triggers create` ile olay tabanlı tetikleyici oluşturma. `destination-run-service`, `event-filters` ve `service-account` parametreleri.

Bulut maliyetlerinin optimize edilmesi, kullanılmayan veya aşırı boyutlandırılmış (Over-provisioned) kaynakların tespit edilerek otomatik olarak hak ediş seviyesine çekilmesi. `gcloud recommender recommendations list` komutu ile Compute Engine örnekleri ve diskler üzerinde kullanım oranlarını analiz ederek maliyet tasarrufu öneren raporun çekilmesi

Uzun vadeli kararlı iş yükleri için 1 yıllık veya 3 yıllık CPU ve Bellek taahhütleri verilerek bulut maliyetlerinde %40'a varan indirim oranlarının devreye alınması için rezervasyon talebi oluşturulması. `gcloud compute commitments create` ile taahhüt oluşturma. `plan` ve `resources` parametreleri.

Proje içerisindeki tüm IAM rol değişimlerinin, ağ konfigürasyon güncellemelerinin ve kaynak silinmelerinin merkezi bir veri akışına bağlanması. `gcloud asset feeds create` ile varlık değişikliklerini izlemek için feed oluşturma. `asset-types` ve `pubsub-topic` parametreleri.

Kurumsal ağ genelinde üretilen devasa hacimli log verilerinin, VPC akış kayıtlarının (Flow Logs) ve güvenlik olaylarının gerçek zamanlı olarak toplanarak analiz edilmesi. `gcloud compute networks subnets update` komutu ile alt ağ üzerinde VPC Flow Logs aktif etme. `logging-aggregation-interval`, `logging-flow-sampling`, `logging-metadata` parametre

Toplanan güvenlik loglarının analiz motoruna gerçek zamanlı olarak iletilmesi için Pub/Sub ve SIEM entegrasyon boru hattının kurulması. `gcloud logging sinks create` ile güvenlik loglarını Pub/Sub topic'ine yönlendiren sink oluşturma. `log-filter` ile belirli kaynak tiplerine göre filtreleme.

Şirket içi fiziksel veri merkezleri (On-Premises Datacenter) ile Google Cloud VPC ağı arasında yüksek bant genişliğine sahip, internet üzerinden geçmeyen, şifreli ve adanmış fiber optik hatların inşası. `gcloud compute interconnects attachments dedicated create` komutu ile Dedicated Interconnect bağlantısı üzerinden yönlendirilecek sanal arayüzün (

Şirket içi yönlendiriciler ile GCP Cloud Router arasında BGP protokolü üzerinden dinamik rota alışverişinin başlatılması. `gcloud compute routers add-bgp-peer` ile BGP peer ekleme. `peer-name`, `peer-asn`, `interface`, `advertised-route-priority` parametreleri.

Kubernetes kümesi içerisinde çalışan mikroservislerin ağ gecikmelerini minimize etmek, güvenlik katmanını eBPF tabanlı (Dataplane V2) mekanizmalara taşımak. `gcloud container clusters update` komutu ile Linux çekirdeği seviyesinde ağ filtreleme ve gözlemlenebilirlik sağlayan Dataplane V2 mimarisinin devreye alınması. `enable-dataplane-v2` parametre

DNS sorgu sürelerini kısaltmak ve kube-dns üzerindeki yükü azaltmak amacıyla her node üzerinde önbellekleme mekanizmasının aktif edilmesi. `gcloud container clusters update` ile NodeLocal DNSCache eklentisini etkinleştirme. `update-addons=NodeLocalDns=ENABLED` parametresi.

Tüm modüllerin eksiksiz olarak tamamlanmasının ardından, sistemin kurumsal standartlara uygunluğunun son denetim scriptleri ile doğrulanması. `gcloud asset search-all-resources` komutu ile oluşturulan tüm kaynakların güvenlik politikalarına ve şirket içi kurallara uygunluğunun toplu olarak denetlenmesi. `scope` ve `query` parametreleri.

Tüm dokümantasyonun, altyapı kodlarının (Terraform State), erişim anahtarlarının ve acil durum runbook'larının kurumsal versiyon kontrol sistemine (Git) kilitlenmesi ve operasyon ekiplerine devredilmesi. Canlıya geçiş onay süreçleri ve sorumlulukların devri.

Bulut altyapısının yalnızca GCP veri merkezleriyle sınırlı kalmayıp, şirket içi (On-Premises) fiziksel sunuculara veya Edge (uç) lokasyonlara genişletilmesi. `gcloud container fleet memberships register` komutu ile şirket içi fiziksel sunucuların merkezi GCP konsolu üzerinden yönetilebilmesi için Anthos hybrid küme bağlantısının sağlanması. `kubeco

Uç lokasyonlardaki cihazlarda koşan mikroservislerin merkezi olarak güncellenmesi ve Config Management senkronizasyonunun tetiklenmesi. `gcloud container fleet config-management apply` ile Config Management yapılandırmasının uygulanması. `membership` ve `config` parametreleri.

Kurumsal düzeyde veri güvenliğini en üst seviyeye çıkarmak amacıyla standart şifreleme anahtarları yerine donanım tabanlı güvenlik modülleri (Cloud HSM) ve Müşteri Tarafından Yönetilen Şifreleme Anahtarları (CMEK) kullanımı. `gcloud kms keyrings create` ile HSM anahtar halkası oluşturma. `gcloud kms keys create` ile HSM destekli kriptografik anahta

Üretim ortamındaki hassas depolama alanlarının özel HSM anahtarları ile ilişkilendirilmesi. `gsutil kmsencryption set` ile Cloud Storage bucket'ının CMEK anahtarı ile şifrelenmesi. BigQuery tablolarında CMEK kullanımı.

Geleneksel ilişkisel veritabanlarının sınırlarını aşarak, global ölçekte yatay olarak büyüyebilen, ACID garantisi sunan ve multi-region dağıtık mimarilerde çalışan Cloud Spanner inşası. `gcloud spanner instances create` komutu ile Avrupa genelinde yüksek erişilebilirlik ve düşük gecikme süreleriyle çalışan dağıtık veritabanı kümesinin kurulması. `c

Dağıtık mimaride çalışacak kurumsal veri tablosunun oluşturulması. `gcloud spanner databases create` ile Spanner veritabanı ve DDL (Data Definition Language) şeması dağıtımı. `ddl` parametresi ile tablo oluşturma komutu.

Altyapı kodlarının (Terraform) ekipler arasında standartlaştırılması, versiyonlanması ve merkezi bir private modül havuzu üzerinden yeniden kullanılabilir hale getirilmesi. `gcloud artifacts repositories create` komutu ile geliştirilen altyapı modüllerinin şirket içi geliştiriciler ve CI/CD pipeline'ları tarafından ortak kullanımına sunulması. `rep

Çoklu ortam (Development, Staging, Production) geçişlerinde state çakışmalarını önlemek amacıyla Cloud Storage tabanlı backend kilitleme mekanizmasının test edilmesi. `terraform init backend-config` ile remote state yapılandırması ve kilitleme mekanizmasının doğrulanması. Terraform workspace'lerin kullanımı ve avantajları.

Google Cloud altyapısının sınırlarını aşarak AWS ve Microsoft Azure üzerinde koşan iş yüklerinin aynı merkezi yönetim düzlemi (Anthos / Google Cloud Omni) üzerinden izlenmesi. `gcloud container fleet memberships register` komutu ile farklı bulut sağlayıcılarında çalışan Kubernetes kümelerinin tek bir kurumsal ekrandan yönetilebilmesi için dış küme

Tüm bulut platformlarındaki (GCP, AWS, Azure) Kubernetes kümelerinde ortak güvenlik kurallarının (örneğin imtiyazlı konteyner çalıştırılmasının yasaklanması) otomatik olarak enforced edilmesi. `gcloud container fleet policy-controller enable` ile Policy Controller'ın etkinleştirilmesi. `fleet-default-member-config` ile politika yapılandırmasının uy

Gelecekte kuantum bilgisayarların kırabileceği geleneksel RSA ve ECC şifreleme algoritmalarına karşı, kurumsal veri ve iletişim hatlarının NIST onaylı Post-Quantum Kriptografi (PQC) standartlarına yükseltilmesi. `gcloud kms keys create` komutu ile kuantum dirençli kriptografik anahtar halkalarının ve anahtarların kurumsal altyapıda devreye alınması

Global Load Balancer uç noktalarında kuantum güvenli anahtar değişim protokollerinin aktif edilerek dış dünya iletişiminin şifrelenmesi. PQC algoritmalarının TLS el sıkışma süreçlerine entegrasyonu ve test edilmesi.

Geleneksel alarm mekanizmalarının ötesine geçerek, sistem anormalliklerini ve performans düşüşlerini makine öğrenmesi modelleriyle önceden tahmin eden, otomatik iyileştirme (Self-Healing) senaryolarını tetikleyen AIOps altyapısı. `gcloud monitoring alerting-policies create` komutu ile Cloud Monitoring metrik akışlarının yapay zekâ modelleriyle tara

Tespit edilen bir CPU şişmesi veya bellek sızıntısı durumunda Cloud Functions veya Cloud Run tetikleyicileri ile sistemin otomatik olarak ölçeklenmesi veya ilgili pod'un yeniden başlatılması. Webhook'lar aracılığıyla otomatik düzeltme eylemlerinin tetiklenmesi.

Yenilenebilir enerji oranının en yüksek olduğu veri merkezi bölgelerinin (örneğin Finlandiya `europe-north1`) batch veri işleme ve AI model eğitimi için ana lokasyon olarak yapılandırılması. İş yükü yerleşimi stratejileri ve çevresel etki optimizasyonu.

Bulut ortamında çalışan hassas kurumsal verilerin yalnızca diskte (at-rest) ve ağda (in-transit) değil, aynı zamanda işlemci üzerinde işlenirken de (in-use) şifrelenmesini sağlayan Confidential Computing teknolojilerinin entegrasyonu. `gcloud compute instances create` komutu ile AMD SEV-SNP teknolojisini destekleyen donanım üzerinde izole ve şifrel

Kubernetes kümesi içerisinde koşan podların bellek izolasyonunu sağlamak amacıyla nodeların Confidential Computing modunda çalıştırılması. `gcloud container node-pools create` ile Confidential Nodes özellikli nodepool oluşturma. `enable-confidential-nodes` parametresi.

Mikroservislerin ve bulut fonksiyonlarının (Cloud Functions / Cloud Run) belirli bir mantıksal sıra, koşullu dallanma ve hata yönetimi mekanizmalarıyla birbirine bağlanması. `gcloud workflows deploy` komutu ile birden fazla bulut servisinin sırayla ve güvenli bir şekilde tetiklenmesini sağlayan iş akışı betiğinin sisteme yüklenmesi. YAML tabanlı iş

Hazırlanan iş akışının belirli periyotlarla (örneğin her gece saat 01:00'de) otomatik olarak çalıştırılması. `gcloud scheduler jobs create http` ile zamanlanmış HTTP işi oluşturma. `schedule` ve `uri` parametreleri ile iş akışının tetiklenmesi.

Fiziksel üretim tesisleri, lojistik merkezleri veya akıllı tarım projelerinden gelen ham sensör verilerinin buluta gönderilmeden önce yerel Edge cihazları üzerinde yapay zekâ modelleriyle anlık olarak işlenmesi. `gcloud ai model-garden imports create` komutu ile eğitilmiş bir makine modelinin Edge TPU veya yerel donanımlar üzerinde çalışabilecek op

Saha cihazlarından gelen telemetri verilerinin güvenli MQTT protokolü üzerinden bulut katmanına akışının sağlanması. `gcloud iot registries create` ile IoT Core registry oluşturma. `event-notification-config` ile Pub/Sub topic'ine olay bildirimi entegrasyonu.

Sistemlerin dayanıklılığını ampirik olarak test etmek amacıyla Kubernetes kümesi içerisinde ağ kesintileri, pod çökmeleri ve yüksek gecikme senaryolarının kontrollü olarak tetiklenmesi. `kubectl apply f` ile Chaos Mesh'in Kubernetes kümesi içerisine dağıtılması. Kaos mühendisliği prensipleri ve araçları.

Mikroservisler arası iletişimde belirli oranlarda (%30 paket kaybı veya 250ms ek gecikme) hata enjekte edilerek sistemin tepki süresinin ölçülmesi. `kubectl apply f` ile Chaos Mesh deney YAML dosyasının uygulanması. Kaos testlerinin planlanması ve analizi.

Şirket içi fiziksel lokasyonlar ile Google Cloud VPC ağı arasındaki tünellerin gelecekteki kuantum tehditlerine karşı korunması amacıyla IPsec protokollerinin hibrit post-quantum şifreleme moduna yükseltilmesi. `gcloud compute vpn-tunnels update` komutu ile mevcut VPN ağ geçidinin NIST onaylı kuantum dirençli anahtar değişim algoritmalarıyla yenide

Kurulan hibrit tünelin paket iletim performansının ve şifreleme bütünlüğünün doğrulanması. `gcloud compute vpn-tunnels describe` ile VPN tünelinin detaylı durum bilgilerinin görüntülenmesi. Kuantum dirençli VPN'lerin test ve doğrulama yöntemleri.

Sıfır makine kurulumundan başlayarak kurumsal hiyerarşi, ağ mimarisi, Kubernetes, güvenlik, yapay zekâ, FinOps, hibrit bulut ve post-quantum kriptografi katmanlarını kapsayan 50 modüllük GCP Altyapı Mühendisliği Eğitim Seti'nin tamamlanması ve kurumsal standartlara kilitlenmesi. `gcloud asset export` komutu ile tüm bulut kaynaklarının durumunu ve g

Tüm Terraform state dosyalarının, GitOps konfigürasyonlarının ve acil durum runbook'larının ana versiyon kontrol sistemine son kez commit edilerek prodüksiyon ortamının kararlı sürüm olarak mühürlenmesi. Sürekli iyileştirme döngüsü ve operasyonel mükemmeliyet.

Kurumsal bulut altyapısında tespit edilen kritik güvenlik açıklarının veya yetkisiz erişim girişimlerinin insan müdahalesine gerek kalmadan otomatik olarak izole edilmesi. `gcloud scc notifications create` komutu ile güvenlik açıklarının veya tehdit bulgularının anlık olarak bir otomasyon kuyruğuna aktarılması. `pubsub-topic` ve `filter` parametrel

Güvenlik alarmı üretildiğinde ilgili Compute Engine örneğinin ağ etiketlerini sıfırlayan ve dış dünya erişimini kesen otomasyon fonksiyonunun dağıtılması. `gcloud functions deploy` ile Cloud Function dağıtımı. `runtime`, `region`, `source`, `entry-point`, `trigger-topic`, `service-account` parametreleri.

Yüksek hacimli kurumsal verilerin maliyetleri optimize edecek şekilde maliyet-etkin depolama sınıflarına otomatik olarak taşınması. `gsutil lifecycle set` komutu ile 90 gün boyunca erişilmeyen verilerin Nearline sınıfına, 365 gün sonunda ise Archive sınıfına otomatik olarak geçirilmesi için JSON tabanlı yaşam döngüsü kuralı tanımlama. `action` ve `

Kritik depolama alanlarında yanlışlıkla silinen veya üzerine yazılan verilerin kurtarılabilmesi için sürüm kontrol mekanizmasının aktif edilmesi. `gsutil versioning set on` ile GCS bucket üzerinde nesne sürümlemenin etkinleştirilmesi. Veri kurtarma senaryoları ve sürümlemenin önemi.

Global ölçekte dağıtık çalışan istemcilerin en yakın veri merkezine yönlendirilmesi ve ağ gecikmelerinin minimum seviyeye indirilmesi için Anycast tabanlı DNS ve yük dengeleme topolojisi. `gcloud dns record-sets create` komutu ile kullanıcının coğrafi konumuna en yakın sunucu bölgesini otomatik olarak seçen DNS kayıt setinin oluşturulması. `routing

Web tabanlı olmayan özel protokoller (TCP/UDP tabanlı mikroservisler) için global yük dengeleyici inşası. `gcloud compute target-tcp-proxies create` ile TCP proxy oluşturma ve backend servisine bağlama. Global yük dengelemenin farklı protokoller için uygulanması.

Geleneksel VPN tabanlı uzaktan erişim modelinin kaldırılarak, çalışanların cihaz güvenliğine, kimlik doğrulama durumuna ve bağlamsal kurallara göre kurumsal kaynaklara güvenli bir şekilde erişmesini sağlayan BeyondCorp altyapısı. `gcloud access-context-manager access-levels create` komutu ile yalnızca kurum tarafından yönetilen ve şifrelenmiş disk

Büyük dil modellerinin (LLM) ve üretken yapay zekâ uygulamalarının kurumsal kullanımında; prompt enjeksiyonu, veri sızıntısı, toksik içerik üretimi ve yetkisiz API çağrılarına karşı savunma hatlarının örülmesi. `gcloud ai endpoints update` komutu ile LLM servis uç noktalarına gelen ve giden girdilerin otomatik olarak güvenlik filtresinden geçirilme

RAG (Retrieval-Augmented Augmented Generation) mimarilerinde hassas kurumsal belgelerin güvenli bir şekilde indekslenmesi ve yüksek performanslı benzerlik araması için vektör veritabanı indeksinin oluşturulması. `gcloud ai indexes create` ile vektör indeksi oluşturma. `metadata-file` ile indeks metadata tanımlama.

Varsayılan olarak tüm podlar arası iletişimin engellenmesi ve yalnızca izin verilen mikroservislerin birbirleriyle haberleşmesini sağlayan ağ politikasının devreye alınması. `kubectl apply f` ile `strict-zero-trust-network-policy.yaml` dosyasından ağ politikasının uygulanması. Mikro-segmentasyon prensipleri.

Farklı bulut sağlayıcıları ve GCP projeleri üzerinde tüketilen kaynakların maliyet verilerinin tek bir merkezi gösterge panelinde birleştirilmesi, anlık bütçe sapmalarının tespit edilmesi. `gcloud billing budgets update` komutu ile detaylı maliyet ve kullanım verilerinin günlük olarak BigQuery veri ambarına aktarılması için Pub/Sub topic'ine bildir

Kullanılmayan (unattached) kalıcı disklerin ve statik IP adreslerinin haftalık olarak taranıp raporlanması veya otomatik silinmesi için serverless otomasyon betiğinin kurulması. `gcloud functions deploy` ile Cloud Function dağıtımı. `runtime`, `region`, `source`, `entry-point`, `trigger-http` parametreleri.

Teknopark Ar-Ge projeleri, kurumsal yazılım mimarileri ve üretim ortamı operasyonlarının uluslararası standartlara (ISO 27001, SOC 2, NIST) uygun olarak mühürlenmesi. `find ./infra type f exec sha256sum {} \; > ./audits/infrastructure-manifests-sha256.sum` komutu ile tüm Terraform, Kubernetes manifest ve komut setlerinin kriptografik özet değerleri

Tüm sistem bileşenlerinin kararlı sürüme (`v2.6-Stable`) getirilmesi, acil durum runbook'larının ve mimari akış şemalarının ana versiyon kontrol sistemine (Git) kilitlenmesi ile mühendislik eğitimi tamamlanır. Kurumsal arşivleme ve dokümantasyon standartları.

Yüksek hacimli endüstriyel IoT sensör verilerinin kayıpsız ve düşük gecikmeyle işlenmesi amacıyla Google Cloud Pub/Sub ve Dataflow bileşenlerinin kurumsal düzeyde yapılandırılması. `gcloud pubsub topics create` ile ana topic ve ölü mektup topic'i oluşturma. `gcloud pubsub subscriptions create` ile DLT politikasına sahip abonelik tanımlama (`dead-le

Kuyruk üzerindeki mesajların saklama süresinin (Retention Period) ve hacim sınırlarının kurumsal veri politikalarına göre ayarlanması. `gcloud pubsub topics update` ile mesaj saklama süresinin güncellenmesi (`message-retention-duration`). Pub/Sub'ın ölçeklenebilirlik özellikleri.

Kurumsal sistemlerin felaket senaryolarında Hedeflenen Kurtarma Süresi (RTO) ve Hedeflenen Kurtarma Noktası (RPO) metriklerini minimuma indirmek için otomatize edilmiş kurtarma planları. `gsutil mb` komutu ile kritik veri varlıklarının iki farklı Avrupa bölgesinde eş zamanlı olarak senkronize edilmesi için `DUAL_REGION` depolama sınıfına sahip buck

Ana veri merkezinde tam kesinti algılandığında, Cloud DNS kayıtlarının ikincil bölgeye otomatik olarak aktarılmasını sağlayan operasyonel otomasyon betiği. Bash script ile `gcloud dns record-sets transaction` komutları kullanılarak DNS kayıtlarının dinamik olarak güncellenmesi. RTO/RPO hedeflerine ulaşmak için otomasyonun önemi.

GKE ve mikroservis mimarilerinde yeni sürümlerin devreye alınması sırasında istemci taleplerinin kesintiye uğramaması, veritabanı şema uyumluluğunun korunması. YAML tabanlı Kubernetes Deployment tanımı ile yeni sürüm (`v2.0.0`) mikroservislerin izole bir ReplicaSet üzerinde ayağa kaldırılarak sağlık testlerinden geçirilmesi. `kubectl apply f` ile d

Kubernetes servis nesnesinin hedef etiketini güncelleyerek trafiğin anlık olarak yeni sürüme aktarılması. `kubectl patch service` komutu ile servis selector'ının güncellenmesi. Blue/Green dağıtımın avantajları ve rollback mekanizmaları.

Üretken yapay zekâ modellerine ve özel kurumsal LLM uç noktalarına dışarıdan gelebilecek yetkisiz erişimlerin engellenmesi, API anahtarı sızıntılarının önlenmesi. `gcloud ai endpoints add-iam-policy-binding` komutu ile model endpoint'ine doğrudan internet üzerinden erişimi kapatarak yalnızca yetkilendirilmiş servis hesaplarının `aiplatform.endpoint

Dışarıya sunulan kurumsal AI servislerinin kötü niyetli istekler (DoS/Brute-force) ile kilitlenmesini önlemek amacıyla saniye başı istek sınırının (Rate Limit) tanımlanması. `gcloud api-gateway gateways create` ile API Gateway oluşturma. API Gateway'in güvenlik ve yönetim özellikleri.

Yüksek hacimli kurumsal sistemlerde gigabaytlarca gereksiz bilgi içeren log akışlarının maliyet yaratmasını önlemek amacıyla Cloud Logging seviyesinde filtreleme ve hariç tutma kurallarının uygulanması. `gcloud logging exclusions create` komutu ile Load balancer ve Kubernetes sağlık kontrolü loglarının depolama maliyeti oluşturmaması için log sink

Bulut operasyon merkezine düşen hata loglarının SQL sorguları ile anlık olarak taranarak frekans analizi yapılması. `bq query` ile BigQuery üzerinde SQL sorgusu çalıştırarak hata loglarının analizi. `severity`, `textPayload` ve `timestamp` kolonlarının kullanımı.

50'yi aşkın modül boyunca kurulan tüm sistemin son kurumsal denetimden geçirilmesi ve kilitlenmesi. `gcloud scc findings list` komutu ile oluşturulan tüm GCP kaynaklarının aktiflik durumlarının, güvenlik açıklarının ve IAM politika ihlallerinin toplu olarak raporlanması. `filter` ve `format` parametreleri ile raporlama.

Tüm altyapı kodlarının, konfigürasyon dosyalarının ve mimari runbook'larının versiyon kontrol sistemine (`v3.0-Enterprise-Production`) commit edilerek sistemin operasyonel kullanıma devredilmesiyle eğitim seti başarıyla tamamlanır. Sertifikasyon süreçleri ve sürekli denetim çerçevesi.

Mikroservis mimarilerinin karmaşık ağ hareketlerinde performans darboğazlarının ve hata kaynaklarının milisaniyelik hassasiyetle tespit edilmesi amacıyla Google Cloud Trace, OpenTelemetry ve Prometheus ekosisteminin kurumsal düzeyde entegrasyonu. YAML tabanlı Kubernetes DaemonSet tanımı ile tüm mikroservislerden gelen trace verilerinin merkezi olar

Şirket içi veri merkezleri, AWS/Azure bulut ortamları ve GCP arasında kurulan hibrit tünellerin ve güvenlik duvarı kurallarının sürekli olarak otomatik test araçlarıyla denetlenmesi. `gcloud asset analyze-iam-policy` komutu ile altyapı kodlarında (Terraform) tanımlanan kurallar ile GCP üzerindeki canlı durumun karşılaştırılarak yetkisiz değişiklikl

Kullanılmayan veya kural ihlali oluşturan geçici güvenlik duvarı kurallarının (Firewall Rules) otomatik olarak taranıp karantinaya alınması. Bash script ile `gcloud compute firewall-rules list` komutu kullanılarak güvenlik duvarı kurallarının denetlenmesi. Sürekli uyumluluk doğrulama ve otomasyon.

Vertex AI platformu üzerinde çalışan üretim ortamı modellerinin veri kayması yaşaması durumunda, otomatik olarak tetiklenen pipeline'lar ile yeniden eğitilmesi, test edilmesi ve sıfır kesintiyle devreye alınması. `gcloud ai pipelines run` komutu ile veri ön işleme, model eğitimi, doğrulama ve endpoint güncelleme adımlarını içeren MLOps boru hattını

Yeni eğitilen modelin üretim ortamına alınmadan önce belirli doğruluk skorlarının ($Accuracy > 0.92$) üzerinde olup olmadığının otomatik olarak doğrulanması. `gcloud ai models list` ile model listeleme ve filtreleme. Model doğrulama ve sürümleme stratejileri.

Sıfır makine kurulumundan başlayarak kurumsal hiyerarşi, ağ topolojileri, GKE küme sıkılaştırmaları, yapay zekâ guardrail sistemleri, FinOps, hibrit bağlayıcılar ve post-quantum kriptografi katmanlarını kapsayan uçtan uca altyapı mühendisliği sürecinin resmi olarak mühürlenmesi. `find . type f name .yaml o name .tf o name .sh | xargs sha256sum > ./

Tüm sistem bileşenlerinin `v3.5-Enterprise-Production` etiketiyle ana versiyon kontrol sistemine kilitlenmesi, acil durum runbook'larının ve mimari akış şemalarının operasyon ekiplerine devredilmesiyle eğitim seti tamamlanır. Kurumsal arşivleme ve sürüm kontrolü standartları.

Kurumsal uygulamaların ve CI/CD pipeline'larının Google Cloud kaynaklarına erişirken uzun ömürlü statik servis hesabı anahtarları kullanma zorunluluğunu ortadan kaldıran, harici kimlik sağlayıcılarla entegre çalışan güvenli kimlik federasyonu mimarisi. `gcloud iam workload-identity-pools create` ile kimlik havuzu oluşturma. `gcloud iam workload-ide

GitHub üzerindeki belirli bir repository'nin GCP servis hesabını taklit etmesine (impersonate) izin verilmesi. `gcloud iam service-accounts add-iam-policy-binding` ile `roles/iam.workloadIdentityUser` rolü atanması. Güvenli kimlik doğrulama ve yetkilendirme prensipleri.

Kurumsal veri ambarlarında ve depolama alanlarında barındırılan hassas kişisel verilerin (PII), kredi kartı numaralarının veya fikri mülkiyetlerin otomatik olarak taranması, maskelenmesi ve anonimleştirilmesi. `gcloud dlp inspect-templates create` ile hassas veri tarama şablonu oluşturma. `inspect-config` ile `infoTypes` ve `minLikelihood` tanımlam

Analitik sorgularda hassas kolonların (örneğin müşteri adı veya TCKN) yetkisiz kullanıcılar için otomatik olarak maskelenmiş şekilde görünmesinin sağlanması. `bq query` ile `CREATE OR REPLACE MASKING POLICY` komutu kullanılarak dinamik veri maskeleme politikası oluşturma. Veri gizliliği ve uyumluluk standartları.

GKE kümesi ve VPC ağları içerisinde çalışan mikroservislerin birbirleriyle iletişim kurarken katı ağ politikaları, şifreli tüneller ve kimlik tabanlı erişim denetimleri ile tamamen izole edilmesi. YAML tabanlı Kubernetes NetworkPolicy tanımı ile mikroservislerin dış dünyaya veya yetkisiz iç servislere erişimini tamamen engelleyen politika. `kubectl

Google Cloud yönetilen servislerine (Cloud SQL, Redis vb.) internete veya VPC dışına çıkmadan, tamamen özel ve izole uç noktalar üzerinden güvenli erişim sağlanması. `gcloud compute addresses create` ile PSC endpoint IP adresi oluşturma. Private Service Connect'in güvenlik avantajları.

Sıfır makine kurulumundan gcloud CLI otomasyonlarına, kurumsal hiyerarşiden ağ topolojilerine, GKE küme sıkılaştırmalarından yapay zekâ guardrail sistemlerine, FinOps, hibrit bağlayıcılar, post-quantum kriptografi, Workload Identity federasyonuna ve mikro-segmentasyon katmanlarına kadar tüm sistemin son kurumsal denetimden geçirilmesi. `gcloud asse

Tüm altyapı kodlarının, otomasyon betiklerinin ve mimari runbook'larının `v4.0-Enterprise-Production-Final` etiketiyle ana versiyon kontrol sistemine kilitlenmesi ve operasyonel devir sürecinin tamamlanması. Kurumsal mühendislik mükemmeliyeti ve sürekli iyileştirme döngüsü.

Eğitimin tüm modülleri tamamlandıktan sonra, katılımcıların edindikleri tüm kazanımları somut bir kurumsal başarıya dönüştürmeleri amacıyla *3 farklı kulvarda seçmeli bitirme projesi** sunulmaktadır: **Seçmeli Proje 1 (Kurumsal Temel Mimari & Standartlar):** Bu proje, katılımcıların GCP üzerinde sağlam, güvenli ve yönetilebilir bir kurumsal temel a